ΚΕΦΑΛΑΙΟ 49 • ΣΤ' ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

Αντιστρόφως Ανάλογα Ποσά

Ανακαλύπτουμε τα ποσά που συμπεριφέρονται αντίστροφα: Όταν το ένα πολλαπλασιάζεται με έναν αριθμό, το άλλο διαιρείται με τον ίδιο αριθμό. Το μυστικό τους κλειδί είναι το σταθερό γινόμενο (x · y = σταθερό).

Θεωρία, Λυμένα Προβλήματα & Διαδραστικοί Εξομοιωτές
Δοκίμασε τις Ασκήσεις

Βασικές Αρχές των Αντιστρόφως Αναλόγων Ποσών

Πώς τα αναγνωρίζουμε και πώς ξεχωρίζουν από τα ανάλογα ποσά.

ΒΗΜΑ 1Ορισμός

Πότε είναι Αντιστρόφως Ανάλογα;

Δύο ποσά λέγονται αντιστρόφως ανάλογα όταν, καθώς οι τιμές του ενός πολλαπλασιάζονται με έναν αριθμό, οι αντίστοιχες τιμές του άλλου διαιρούνται με τον ίδιο αριθμό:

Διπλάσιοι εργάτες → Μισός χρόνος
Τριπλάσια ταχύτητα → Υποτριπλάσιος χρόνος
💡 Το ένα ποσό αυξάνεται και το άλλο μειώνεται στον ίδιο ακριβώς ρυθμό.
ΒΗΜΑ 2Η Βασική Ιδιότητα

Το Σταθερό Γινόμενο

Στα αντιστρόφως ανάλογα ποσά, το γινόμενο των αντίστοιχων τιμών τους παραμένει ΠΑΝΤΟΤΕ ΣΤΑΘΕΡΟ:

x · y = Σταθερό Γινόμενο
⚡ Αν πολλαπλασιάσουμε οποιοδήποτε ζευγάρι αντίστοιχων τιμών, βρίσκουμε πάντα το ίδιο αποτέλεσμα!
ΒΗΜΑ 3Επίλυση με Εξίσωση

Όχι Χιαστί Πολλαπλασιασμός!

Στα αντιστρόφως ανάλογα ποσά ΔΕΝ κάνουμε χιαστί γινόμενα. Εξισώνουμε τα οριζόντια γινόμενα:

x₁ · y₁ = x₂ · y₂
x = (x₁ · y₁) : x₂
🎯 Πολλαπλασιάζουμε το γνωστό ζευγάρι και διαιρούμε με τον τρίτο αριθμό.
ΒΗΜΑ 4Αναγωγή στη Μονάδα

Αναγωγή στη Μονάδα

Βρίσκουμε πρώτα τι θα έκανε η 1 μονάδα (π.χ. ο 1 εργάτης) πολλαπλασιάζοντας:

4 εργάτες → 6 ημέρες (4 · 6 = 24)

Ο 1 εργάτης θα χρειαζόταν 24 ημέρες. Οι 8 εργάτες θα χρειαστούν: 24 : 8 = 3 ημέρες.

🚀 Απλή λογική χωρίς αποστήθιση τύπων.
🔬 ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1

Δυναμικός Εξομοιωτής Εργατών & Ημερών (Έργο 24 Εργατοημερών)

Αλλάξτε τον αριθμό των εργατών και παρατηρήστε πώς μειώνονται οι ημέρες ώστε το γινόμενο να μένει πάντα ίσο με 24.

ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΡΓΑΤΩΝ:4 εργάτες
Σταθερό έργο: 4 · [object Object] = 24 εργατοημέρες.
ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΩΣ ΑΝΑΛΟΓΩΝ ΠΟΣΩΝ
Εργάτες (x)Ημέρες (y)
4
6
Γινόμενο: 4 · 6 = 24 (Σταθερό)
ΕΡΓΑΤΕΣ
4
ΗΜΕΡΕΣ ΠΟΥ ΑΠΑΙΤΟΥΝΤΑΙ
6
⚡ ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2: ΤΑΧΥΤΗΤΑ & ΧΡΟΝΟΣ

Ταξίδι Απόστασης 120 km

Όσο αυξάνεται η μέση ταχύτητα του οχήματος, τόσο λιγότερος χρόνος απαιτείται για να καλυφθεί η ίδια απόσταση (120 km):

ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΟΧΗΜΑΤΟΣ (km/h):60 km/h
ΧΡΟΝΟΣ ΤΑΞΙΔΙΟΥ
2 ώρες

Γινόμενο: 60 km/h · 2 h = 120 km (Σταθερή Απόσταση)

Λυμένα Προβλήματα με Αντιστρόφως Ανάλογα Ποσά

Δύο ολοκληρωμένα παραδείγματα καθημερινής ζωής με αναλυτική παρουσίαση της μεθοδολογίας.

ΠΡΟΒΛΗΜΑ 1: ΕΡΓΑΤΕΣ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΣΚατασκευή

Ελαιοχρωματισμός Κτιρίου

Ένα συνεργείο 6 ελαιοχρωματιστών βάφει ένα σχολείο σε 8 ημέρες. Πόσες ημέρες θα χρειάζονταν 12 ελαιοχρωματιστές με τον ίδιο ρυθμό εργασίας;

1ο Βήμα: Έλεγχος των ποσών
Διπλάσιοι εργάτες → Μισές ημέρες. Τα ποσά είναι αντιστρόφως ανάλογα (σταθερό γινόμενο).
2ο Βήμα: Υπολογισμός με σταθερό γινόμενο
6 · 8 = 12 · x → 48 = 12 · x → x = 48 : 12 = 4 ημέρες
✓ Οι 12 εργάτες θα χρειαστούν ακριβώς 4 ημέρες.
ΠΡΟΒΛΗΜΑ 2: ΒΡΥΣΕΣ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΣΔεξαμενή

Γέμισμα Δεξαμενής με Βρύσες

3 ίδιες βρύσες γεμίζουν μια δεξαμενή σε 6 ώρες. Αν ανοίξουμε 9 ίδιες βρύσες, σε πόσες ώρες θα γεμίσει η δεξαμενή;

1ο Βήμα: Σταθερό γινόμενο βρυσών και ωρών
3 · 6 = 18 (σταθερό γινόμενο)
2ο Βήμα: Υπολογισμός για 9 βρύσες
x = 18 : 9 = 2 ώρες
✓ Οι 9 βρύσες (τριπλάσιες) γεμίζουν τη δεξαμενή στον ένα τρίτο του χρόνου (2 ώρες).

Ώρα για Εξάσκηση στα Αντιστρόφως Ανάλογα Ποσά!

Δοκίμασε τις δυνάμεις σου σε 10 απαιτητικές ασκήσεις με σταθερά γινόμενα, εργάτες, βρύσες, ταχύτητες και αναγωγή στη μονάδα για τη ΣΤ' Δημοτικού.

🎯 ΕΝΑΡΞΗ ΑΣΚΗΣΕΩΝ