ΚΕΦΑΛΑΙΟ 47 • ΣΤ' ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

Λύση Προβλημάτων με Αντιστρόφως Ανάλογα Ποσά

Εξετάζουμε πώς αναγνωρίζουμε τα αντιστρόφως ανάλογα ποσά σε ένα πρόβλημα, αποφεύγουμε τη συχνή παγίδα του χιαστί και επιλύουμε κάθε άγνωστο όρο είτε με αναγωγή στη μονάδα είτε με οριζόντια γινόμενα στον πίνακα ποσών.

Θεωρία & Δυναμική Σύγκριση Μεθόδων Επίλυσης
Δοκίμασε τις Ασκήσεις

Στρατηγική Επίλυσης σε 4 Βήματα

Πώς εξασφαλίζουμε ότι δεν θα μπερδέψουμε τα αντιστρόφως ανάλογα ποσά με τα ανάλογα.

ΒΗΜΑ 1Αναγνώριση

Έλεγχος Αντιστροφής

Πριν κάνουμε πράξεις, ρωτάμε λογικά: «Αν διπλασιάσω το πρώτο ποσό, θα υποδιπλασιαστεί (θα γίνει μισό) το δεύτερο ποσό;»

Κλασικά παραδείγματα:

  • • Περισσότεροι εργάτες ➔ Λιγότερος χρόνος
  • • Μεγαλύτερη ταχύτητα ➔ Λιγότερες ώρες ταξιδιού
  • • Περισσότερες βρύσες ➔ Λιγότερα λεπτά γεμίσματος
💡 Αν η αύξηση του ενός ποσού οδηγεί σε μείωση με τον ίδιο ρυθμό, το πρόβλημα λύνεται με αντιστρόφως ανάλογα ποσά!
ΒΗΜΑ 21η Μέθοδος

Αναγωγή στη Μονάδα

Υπολογίζουμε πόσο χρόνο θα χρειαζόταν 1 μόνο εργάτης (ή 1 βρύση). Επειδή ο 1 εργάτης χρειάζεται περισσότερο χρόνο, πολλαπλασιάζουμε:

1ο βήμα (Ο 1 εργάτης): Αρχικοί Εργάτες · Ημέρες
2ο βήμα (Οι νέοι εργάτες): Συνολικός Χρόνος : Νέοι Εργάτες
⚡ Προσοχή στη διαφορά: Στα ανάλογα ποσά για το 1 κάναμε διαίρεση, ενώ στα αντιστρόφως ανάλογα κάνουμε πολλαπλασιασμό!
ΒΗΜΑ 32η Μέθοδος

Πίνακας & Οριζόντια Γινόμενα

Τοποθετούμε τα ποσά στον πίνακα. Επειδή το γινόμενο των αντίστοιχων τιμών είναι σταθερό, πολλαπλασιάζουμε οριζόντια και όχι διαγώνια:

χ₁ · ψ₁ = χ₂ · ψ₂
χ₂ = (χ₁ · ψ₁) : ψ₂
🎯 ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΓΙΔΑ: Στα αντιστρόφως ανάλογα ποσά ΠΟΤΕ δεν κάνουμε χιαστί! Κάνουμε οριζόντιο πολλαπλασιασμό!
ΒΗΜΑ 4Έλεγχος Λογικής

Έλεγχος Αποτελέσματος

Μόλις βρούμε το αποτέλεσμα, ελέγχουμε αν έχει λογικό νόημα:

Αν οι εργάτες αυξήθηκαν, οι ημέρες που υπολογίσαμε πρέπει υποχρεωτικά να είναι λιγότερες από τις αρχικές!

Αν βρούμε περισσότερες ημέρες για περισσότερους εργάτες, έχουμε κάνει λάθος και εφαρμόσαμε μέθοδο ανάλογων ποσών.

🚀 Ο έλεγχος λογικής αποτρέπει το 100% των συνηθισμένων λαθών στις εξετάσεις!
🔬 ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1

Παράλληλη Επίλυση Προβλήματος Εργασίας

Παράδειγμα: 4 εργάτες τελειώνουν ένα έργο σε 12 ημέρες. Σε πόσες ημέρες θα τελειώσουν το έργο 6 εργάτες;

ΑΡΧΙΚΟΙ ΕΡΓΑΤΕΣ4
ΑΡΧΙΚΕΣ ΗΜΕΡΕΣ12
ΝΕΟΙ ΕΡΓΑΤΕΣ6
1η ΜΕΘΟΔΟΣ: ΑΝΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΟΝΑΔΑ
1ο Βήμα: Πόσες ημέρες θέλει ο 1 εργάτης;
4 · 1248 μεροκάματα
Πολλαπλασιάζουμε γιατί ο ένας θα κάνει περισσότερο χρόνο!
2ο Βήμα: Πόσες ημέρες θέλουν οι 6 εργάτες;
48 : 68 ημέρες
Τελικό Αποτέλεσμα: 8 ημέρες
2η ΜΕΘΟΔΟΣ: ΠΙΝΑΚΑΣ & ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΓΙΝΟΜΕΝΑ
Εργάτες (χ)Ημέρες (ψ)
4126χ
Σταθερό οριζόντιο γινόμενο: 4 · 126 · χ
χ = (4 · 12) : 648 : 68 ημέρες
Τελικό Αποτέλεσμα: 8 ημέρες
🚗 ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2

Σύνθετο Πρόβλημα Ταχύτητας & Μετατροπή σε Λεπτά

Ένα όχημα με ταχύτητα 60 km/h καλύπτει μια διαδρομή σε 2 ώρες και 30 λεπτά. Πόσο χρόνο θα χρειαστεί αν τρέχει με 100 km/h;

1ο ΒΗΜΑ: ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ

Όλα σε Λεπτά (min)

Επειδή ο χρόνος έχει ώρες και λεπτά, μετατρέπουμε τα πάντα σε ενιαία μονάδα:

2 h 30 min = (2 · 60) + 30150 λεπτά

Έτσι αποφεύγουμε δύσκολους δεκαδικούς αριθμούς.

2ο ΒΗΜΑ: ΠΙΝΑΚΑΣ

Οργάνωση Αντιστρόφων

Ταχύτητα (km/h)Χρόνος (min)
60150100χ

Μεγαλύτερη ταχύτητα σημαίνει υποχρεωτικά λιγότερος χρόνος!

3ο ΒΗΜΑ: ΕΠΙΛΥΣΗ

Οριζόντιος Υπολογισμός

χ = (60 · 150) : 100
χ = 9000 : 10090 λεπτά
χ = 1,5 ώρες

Διαιρώντας τα λεπτά με το 60 βρίσκουμε τις ακριβείς ώρες.

Ώρα για Εξάσκηση στα Προβλήματα με Αντιστρόφως Ανάλογα Ποσά!

Δοκίμασε τις δυνάμεις σου σε 10 απαιτητικά ρεαλιστικά προβλήματα, εξασκήσου στην αναγωγή στη μονάδα και στα οριζόντια γινόμενα και έλεγξε τις επιδόσεις σου.

🎯 Έναρξη Ασκήσεων