ΚΕΦΑΛΑΙΟ 45 • ΣΤ' ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

Επίλυση Προβλημάτων με Ανάλογα Ποσά

Μαθαίνουμε να αναγνωρίζουμε τα ανάλογα ποσά σε καθημερινά προβλήματα και να επιλέγουμε την καταλληλότερη μέθοδο επίλυσης: με αναγωγή στη μονάδα, με αναλογία και σταυρωτά γινόμενα (χιαστί) ή με χρήση του συντελεστή αναλογίας.

Θεωρία & Παράλληλη Σύγκριση των 3 Μεθόδων Επίλυσης
Δοκίμασε τις Ασκήσεις

Οι 3 Στρατηγικές Επίλυσης & τα Κρίσιμα Βήματα

Πώς διαβάζουμε το πρόβλημα και πώς επιλέγουμε την ταχύτερη και ασφαλέστερη μέθοδο.

ΒΗΜΑ 1Προετοιμασία

Έλεγχος & Μετατροπές

Πριν ξεκινήσουμε τις πράξεις, ελέγχουμε αν τα δύο ποσά είναι πραγματικά ανάλογα και μετατρέπουμε τα ομοειδή μεγέθη στην ίδια μονάδα μέτρησης:

Κανόνας επιβεβαίωσης:

«Αν διπλασιάσω το πρώτο ποσό, διπλασιάζεται και το δεύτερο;» Αν ναι, τότε προχωράμε στην επίλυση.

💡 Αν έχουμε κιλά (kg) και γραμμάρια (g), τα μετατρέπουμε όλα σε g ή όλα σε kg πριν στήσουμε τον υπολογισμό.
ΒΗΜΑ 21η Μέθοδος

Αναγωγή στη Μονάδα

Βρίσκουμε πρώτα την τιμή που αντιστοιχεί στη 1 μονάδα του πρώτου ποσού και στη συνέχεια πολλαπλασιάζουμε με το ζητούμενο πλήθος:

1ο βήμα: Τιμή του 1 = Αρχικό Κόστος : Αρχική Ποσότητα
2ο βήμα: Ζητούμενο = Τιμή του 1 · Νέα Ποσότητα
⚡ Είναι η πιο διαισθητική μέθοδος όταν η διαίρεση για τη μονάδα δίνει απλό ακέραιο ή δεκαδικό αριθμό.
ΒΗΜΑ 32η Μέθοδος

Πίνακας & Χιαστί (Αναλογία)

Στήνουμε τα δεδομένα σε πίνακα ποσών και τιμών, θέτουμε τον άγνωστο ως χ και εφαρμόζουμε σταυρωτά γινόμενα:

αγβχ
χ = (β · γ) : α
🎯 Είναι η πιο ασφαλής μέθοδος, ειδικά όταν η διαίρεση για το 1 δεν είναι τέλεια και προτιμάμε να απλοποιήσουμε.
ΒΗΜΑ 43η Μέθοδος

Συντελεστής Αναλογίας (λ)

Υπολογίζουμε τον συντελεστή αναλογίας λ = ψ : χ και έπειτα πολλαπλασιάζουμε κάθε νέα τιμή του χ με το λ:

ψ = λ · χ

Εξαιρετικά χρήσιμη μέθοδος όταν έχουμε να συμπληρώσουμε πολλές διαφορετικές τιμές σε έναν πίνακα.

🚀 Και οι τρεις μέθοδοι οδηγούν πάντοτε στο ίδιο ακριβώς μαθηματικό αποτέλεσμα!
🔬 ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1

Δυναμική Σύγκριση των 3 Μεθόδων Επίλυσης

Παράδειγμα: 4 τετράδια κοστίζουν 6 €. Πόσο κοστίζουν τα 10 τετράδια; Δείτε πώς λύνεται το πρόβλημα με καθεμία από τις τρεις μεθόδους.

ΑΡΧΙΚΑ ΤΕΤΡΑΔΙΑ4
ΑΡΧΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ (€)6
ΖΗΤΟΥΜΕΝΑ ΤΕΤΡΑΔΙΑ10
ΜΕΘΟΔΟΣ 1: ΑΝΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΟΝΑΔΑ
1ο Βήμα (Τιμή του 1):
6 : 41,5
2ο Βήμα (Για τα 10):
10 · 1,515
Αποτέλεσμα: 15
ΜΕΘΟΔΟΣ 2: ΠΙΝΑΚΑΣ & ΧΙΑΣΤΙ
ΤετράδιαΚόστος (€)
4610χ
χ = (6 · 10) : 4
χ = 60 : 415
Αποτέλεσμα: 15
ΜΕΘΟΔΟΣ 3: ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ (λ)
Εύρεση λ (ψ : χ):
λ = 6 : 41,5
Τύπος (ψ = λ · χ):
ψ = 1,5 · 1015
Αποτέλεσμα: 15
🫒 ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2

Σύνθετο Πρόβλημα: Παραγωγή Ελαιολάδου & Μετατροπή ml σε l

Από 15 kg ελιές παράγονται 3 l λάδι. Πόσα kg ελιές απαιτούνται για να παραχθούν 7500 ml λάδι;

1ο ΒΗΜΑ: ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ

Ίδιες Μονάδες Όγκου

Το αρχικό λάδι δίνεται σε λίτρα (l) και το ζητούμενο σε χιλιοστόλιτρα (ml):

7500 ml = 7,5 l

Διαιρέσαμε με το 1.000 (1 l = 1.000 ml).

2ο ΒΗΜΑ: ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΟΣΩΝ

Οργάνωση Δεδομένων

Ελαιόλαδο (l)Ελιές (kg)
3157,5χ

Όλα τα μεγέθη της 1ης στήλης είναι πλέον σε λίτρα (l).

3ο ΒΗΜΑ: ΕΠΙΛΥΣΗ

Υπολογισμός με Χιαστί

χ = (15 · 7,5) : 3
χ = 37,5 kg

Απαιτούνται ακριβώς 37,5 kg ελιές.

Ώρα για Εξάσκηση στα Προβλήματα με Ανάλογα Ποσά!

Δοκίμασε τις δυνάμεις σου σε 10 απαιτητικά ρεαλιστικά προβλήματα, εξασκήσου στην αναγωγή στη μονάδα και τη μέθοδο χιαστί και έλεγξε τις επιδόσεις σου.

🎯 Έναρξη Ασκήσεων