ΚΕΦΑΛΑΙΟ 08 • Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

Πρόσθεση και Αφαίρεση Πολυωνύμων

Πώς συνδυάζουμε πολυώνυμα για να δημιουργήσουμε νέα; Κατακτήστε την οριζόντια και την κάθετη μέθοδο πρόσθεσης και αφαίρεσης, τη διαχείριση των αντιθέτων πολυωνύμων και τους ακριβείς κανόνες απαλοιφής παρενθέσεων.

1

Πρόσθεση και Αφαίρεση Πολυωνύμων

Το άθροισμα και η διαφορά δύο πολυωνύμων P(x) και Q(x) είναι ένα νέο πολυώνυμο, το οποίο προκύπτει αν γράψουμε διαδοχικά τους όρους τους και εκτελέσουμε αναγωγή των όμοιων όρων.

Πρόσθεση Πολυωνύμων:Συνδέουμε τα πολυώνυμα με πρόσημο « + ». Διαγράφουμε τις παρενθέσεις διατηρώντας όλα τα πρόσημα των όρων αναλλοίωτα:
P(x) + Q(x) = (2 · x2 + 3 · x) + (x2 - 5 · x + 4) = 3 · x2 - 2 · x + 4
Αφαίρεση Πολυωνύμων:Η αφαίρεση P(x) - Q(x) ισοδυναμεί με την πρόσθεση του P(x) με το αντίθετο πολυώνυμο του Q(x):
P(x) - Q(x) = P(x) + [-Q(x)]
2

Αντίθετο Πολυώνυμο και Κανόνας Προσήμων

Δύο πολυώνυμα ονομάζονται αντίθετα όταν έχουν άθροισμα ίσο με το μηδενικό πολυώνυμο (0).

Το αντίθετο του πολυωνύμου Q(x) συμβολίζεται ως -Q(x) και σχηματίζεται αλλάζοντας τα πρόσημα όλων ανεξαιρέτως των όρων του:

Αν Q(x) = 2 · x2 - 4 · x + 7,
τότε -Q(x) = -2 · x2 + 4 · x - 7
Ο Κανόνας της Αφαίρεσης:
Όταν αφαιρούμε ένα πολυώνυμο, διαγράφουμε το πλην και την παρένθεση και αντιστρέφουμε τα πρόσημα όλων των όρων μέσα σε αυτήν:
- (3 · x2 - 2 · x + 5) = -3 · x2 + 2 · x - 5
3

Οριζόντια και Κάθετη Μέθοδος

Μπορούμε να εκτελέσουμε την πρόσθεση ή αφαίρεση πολυωνύμων με δύο ισοδύναμους τρόπους:

1. Οριζόντια Διάταξη (Κλασική):

Γράφουμε τα πολυώνυμα σε παρενθέσεις στη σειρά, απαλείφουμε τις παρενθέσεις και κάνουμε αναγωγή ομοίων όρων.

(4 · x2 + 3) - (x2 - 2) = 4 · x2 + 3 - x2 + 2 = 3 · x2 + 5
2. Κάθετη Διάταξη (Σε Στήλες):

Τοποθετούμε τα πολυώνυμα σε κανονική μορφή το ένα κάτω από το άλλο, στοιχίζοντας τους όμοιους όρους στην ίδια κατακόρυφη στήλη:

4 · x2+5 · x-2
+x2-3 · x+6
5 · x2+2 · x+4
4

Βαθμός Αθροίσματος και Διαφοράς

Ο βαθμός του πολυωνύμου που προκύπτει από πρόσθεση ή αφαίρεση υπακούει σε έναν αυστηρό κανόνα:

Βαθμός [ P(x) ± Q(x) ] ≤ max { Βαθμός P(x), Βαθμός Q(x) }
Διαφορετικοί Βαθμοί: Ο βαθμός του αποτελέσματος ισούται πάντοτε με τον μεγαλύτερο βαθμό.
Π.χ. (3ου βαθμού) ± (2ου βαθμού) = 3ου βαθμού.
Ίδιοι Βαθμοί (Πιθανή Ελάττωση): Αν οι μεγιστοβάθμιοι όροι είναι αντίθετοι, αλληλοεξουδετερώνονται και ο βαθμός μικραίνει:
(2 · x2 + x) + (-2 · x2 + 5) = x + 5  (1ου βαθμού!)
🔬 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΛΓΕΒΡΑΣ

Εργαστήριο Πράξεων: P(x) + Q(x)

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΠΟΛΥΩΝΥΜΟΥ P(X)

Όρος x² (a₁):+3
-40+4
Όρος x (b₁):-2
-40+4
Σταθερός c₁:+5
-50+5

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΠΟΛΥΩΝΥΜΟΥ Q(X)

Όρος x² (a₂):+1
-40+4
Όρος x (b₂):+4
-40+4
Σταθερός c₂:-3
-50+5
P(x) = 3 · x2 - 2 · x + 5
Q(x) = 1 · x2 + 4 · x - 3
P(x) + Q(x) = ( 3 · x2 - 2 · x + 5 ) + ( 1 · x2 + 4 · x - 3 )
ΑΝΑΓΩΓΗ ΟΜΟΙΩΝ ΟΡΩΝ ΑΝΑ ΒΑΘΜΟ:
Όροι x²(3 + 1) · x2
= 4 · x2
Όροι x(-2 + 4) · x
= 2 · x
Σταθεροί5 + (-3)
= 2
ΤΕΛΙΚΟ ΑΝΗΓΜΕΝΟ ΠΟΛΥΩΝΥΜΟ:
4 · x2 + 2 · x + 2
2ος βαθμός

Λυμένα Προβλήματα Εφαρμογής

ΠΡΟΒΛΗΜΑ 1: ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΜΕ ΠΑΡΕΝΘΕΣΕΙΣ

Εκτέλεση αφαίρεσης και εύρεση βαθμού

Δίνονται τα πολυώνυμα:
A(x) = 5 · x3 - 3 · x2 + 4 · x - 7και
B(x) = 2 · x3 - 3 · x2 - 6 · x + 1.
Να υπολογιστεί η διαφορά A(x) - B(x).
x35 · x3 - 2 · x3
3 · x3
x2-3 · x2 - (-3 · x2)
0 · x2 (διαγράφεται)
x14 · x - (-6 · x)
10 · x
x0-7 - (+1)
-8
Ανηγμένη Μορφή: A(x) - B(x) = 3 · x3 + 10 · x - 8
Βαθμός Διαφοράς: 3ος βαθμός.
Παρατήρηση: Οι όροι δευτέρου βαθμού ήταν ίσοι και εξουδετερώθηκαν πλήρως!
ΠΡΟΒΛΗΜΑ 2: ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΠΕΡΙΜΕΤΡΟΣ

Περίμετρος τριγώνου και εύρεση άγνωστης πλευράς

Ένα τρίγωνο έχει συνολική περίμετρο Π(x) = 7 · x + 12. Οι δύο πλευρές του έχουν μήκη:
α = 2 · x + 5 και β = 3 · x + 4.

Να εκφραστεί το μήκος της τρίτης πλευράς γ ως πολυώνυμο του x.

1. Άθροισμα α + β(2 · x + 5) + (3 · x + 4)
5 · x + 9
2. Τρίτη πλευρά γΠ(x) - (α + β)
(7 · x + 12) - (5 · x + 9)
3. Απαλοιφή και Αναγωγή7 · x + 12 - 5 · x - 9
2 · x + 3
Μήκος πλευράς γ: γ = 2 · x + 3.
Έλεγχος: α + β + γ = (2 · x + 5) + (3 · x + 4) + (2 · x + 3) = 7 · x + 12 (επαληθεύεται!).
⚠️

ΠΡΟΣΟΧΗ: ΤΟ ΚΛΑΣΙΚΟ ΛΑΘΟΣ ΣΤΗΝ ΑΦΑΙΡΕΣΗ

  • •Αλλαγή προσήμου σε ΟΛΟΥΣ τους όρους: Όταν έχουμε - (3 · x - 5), το πλην επηρεάζει και το 3 · x και το -5! Το σωστό είναι -3 · x + 5. Πολλοί μαθητές αλλάζουν μόνο το πρώτο πρόσημο και γράφουν λανθασμένα -3 · x - 5.
  • •Πρόσθεση εκθετών στην πρόσθεση: Στην πρόσθεση x2 + x2 το αποτέλεσμα είναι 2 · x2 και ΟΧΙ x⁴. Οι εκθέτες προστίθενται μόνο στον πολλαπλασιασμό!
  • •Μη όμοιοι όροι: Δεν εκτελούμε πράξεις μεταξύ όρων διαφορετικού βαθμού (π.χ. το 5 · x2 - 2 · x δεν γίνεται 3 · x). Παραμένουν ως έχουν.
  • •Ρίζες και μεταβλητές: Μονώνυμα όπως 3 · x δεν είναι πολυωνυμικοί όροι και δεν αναγάγονται με πολυώνυμα.

Εμπεδώστε την Πρόσθεση και την Αφαίρεση στην Πράξη!

Δοκιμάστε τις ικανότητές σας σε διαδραστικές ερωτήσεις και αυτούσια προβλήματα με άμεση ανατροφοδότηση και πλήρη βήματα επίλυσης.

🎯 ΞΕΚΙΝΗΣΤΕ ΤΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ