ΚΕΦΑΛΑΙΟ 16 • Ε' ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

Τεμνόμενες & Κάθετες Ευθείες

Ανακαλύπτουμε πότε δύο ευθείες τέμνονται, ποια ειδική γεωμετρική σχέση τις καθιστά κάθετες ( ⊥ ), γιατί δημιουργούνται 4 ορθές γωνίες των 90° και πώς ορίζεται η απόσταση σημείου από ευθεία.

Θεωρία & Δυναμικός Καμβάς Ευθειών
Δοκίμασε τις Ασκήσεις

Βασικές Έννοιες σε 4 Βήματα

Η σχετική θέση δύο ευθειών στο επίπεδο και η έννοια της καθετότητας.

ΒΗΜΑ 1Έννοια

Τεμνόμενες Ευθείες

Δύο ευθείες στο ίδιο επίπεδο που έχουν ένα μόνο κοινό σημείο ονομάζονται τεμνόμενες ευθείες.

• Το κοινό τους σημείο ονομάζεται σημείο τομής.
• Γύρω από το σημείο τομής σχηματίζονται 4 γωνίες ανά δύο παραπληρωματικές και κατά κορυφή ίσες.
💡 Αν δύο ευθείες δεν τέμνονται ποτέ όσο κι αν τις προεκτείνουμε, ονομάζονται παράλληλες.
ΒΗΜΑ 2Ορισμός

Κάθετες Ευθείες ( ⊥ )

Όταν δύο τεμνόμενες ευθείες τέμνονται σχηματίζοντας ορθή γωνία (90°), ονομάζονται κάθετες ευθείες.

Συμβολισμός: ε1 ⊥ ε2

Διαβάζεται: «Η ευθεία ε1 είναι κάθετη στην ευθεία ε2».

⚡ Για να σχεδιάσουμε με ακρίβεια κάθετες ευθείες στο χαρτί, χρησιμοποιούμε το γνώμονα (ορθογώνιο τρίγωνο).
ΒΗΜΑ 3Ιδιότητα

Οι 4 Ορθές Γωνίες

Αν δύο ευθείες σχηματίσουν μία μόνο ορθή γωνία στο σημείο τομής, τότε υποχρεωτικά και οι 4 γωνίες είναι ορθές (90°):

90° + 90° + 90° + 90° = 360°

Οι γειτονικές γωνίες είναι παραπληρωματικές (180° - 90° = 90°), άρα καμία γωνία δεν μπορεί να είναι οξεία ή αμβλεία!

🎯 Αρκεί να ελέγξουμε μόνο μία γωνία με τον γνώμονα: αν είναι 90°, όλες είναι 90°!
ΒΗΜΑ 4Εφαρμογή

Απόσταση Σημείου από Ευθεία

Η συντομότερη διαδρομή από ένα σημείο Α προς μια ευθεία ε είναι το κάθετο ευθύγραμμο τμήμα:

Απόσταση: Το μήκος του κάθετου τμήματος από το σημείο στην ευθεία.
• Οποιοδήποτε άλλο πλάγιο τμήμα είναι πάντα μακρύτερο από το κάθετο.
🔍 Σε αυτόν τον κανόνα βασίζεται και το ύψος των τριγώνων και των γεωμετρικών σχημάτων.
🔬 ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

Δυναμικός Καμβάς Τομής Ευθειών

Περίστρεψε την ευθεία ε2 σύροντας τον δρομέα. Παρατήρησε πώς αλλάζει η γωνία τομής και πάτησε το κουμπί για να τις ευθυγραμμίσεις ακριβώς στις 90°.

ΠΕΡΙΣΤΡΟΦΗ ΕΥΘΕΙΑΣ ε2

Γωνία Τομής:45°
ΣΧΕΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΕΥΘΕΙΩΝ
ΤΕΜΝΟΜΕΝΕΣ

Σχηματίζουν δύο οξείες γωνίες 45° και δύο αμβλείες 135°.

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΓωνίες: 45° και 135°
ε1ε2Ο45°135°
✂️ Τεμνόμενες μη κάθετες ευθείες (γωνία τομής: 45°)

Ώρα για Εξάσκηση στις Κάθετες Ευθείες!

Δοκίμασε τις δυνάμεις σου σε απαιτητικές ασκήσεις αναγνώρισης καθετότητας, υπολογισμού γωνιών τομής και απόστασης σημείου από ευθεία.

🎯 Έναρξη Ασκήσεων