ΚΕΦΑΛΑΙΟ 07 • Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

Άθροισμα Γωνιών Τριγώνου & Ιδιότητες Ισοσκελούς

Ανακαλύψτε γιατί οι τρεις γωνίες κάθε τριγώνου έχουν πάντοτε άθροισμα 180°, ποιες σχέσεις ισχύουν στα ορθογώνια και ισόπλευρα τρίγωνα, και πώς ταυτίζονται ύψος, μεσοκάθετος, διάμεσος και διχοτόμος.

1

Άθροισμα Γωνιών Τριγώνου

Σε κάθε τρίγωνο ΑΒΓ, το άθροισμα των τριών εσωτερικών γωνιών του ισούται πάντοτε με 180° (μία ευθεία γωνία):

Α + Β + Γ = 180°
(ε)ΑΒΓ
Γιατί ισχύει; (Με παράλληλη ευθεία):Αν φέρουμε από την κορυφή Α ευθεία (ε) ∥ ΒΓ, σχηματίζονται εντός εναλλάξ γωνίες ίσες με Β και Γ, οι οποίες μαζί με τη γωνία Α σχηματίζουν ευθεία γωνία 180°.
2

Γωνίες Ορθογωνίου & Ισόπλευρου

Από το θεώρημα του αθροίσματος γωνιών (180°) προκύπτουν δύο βασικά συμπεράσματα:

1. Ορθογώνιο Τρίγωνο:Αν ένα τρίγωνο ΑΒΓ είναι ορθογώνιο (Α = 90°), τότε οι άλλες δύο γωνίες του είναι οξείες και συμπληρωματικές, δηλαδή έχουν άθροισμα 90°:
Β + Γ = 180° - 90° = 90°
2. Ισόπλευρο Τρίγωνο:Επειδή και οι τρεις γωνίες ενός ισόπλευρου τριγώνου είναι ίσες μεταξύ τους (Α = Β = Γ), καθεμία έχει μέτρο:
Α = Β = Γ = 180°3 = 60°
3

Θεμελιώδης Ιδιότητα Ισοσκελούς

Σε κάθε ισοσκελές τρίγωνο ΑΒΓ (ΑΒ = ΑΓ), οι προσκείμενες γωνίες στη βάση είναι ίσες (Β = Γ) και το ύψος ΑΥ που αντιστοιχεί στη βάση του ΒΓ είναι ταυτόχρονα:

(ε)ΑΒΓΥ
1. Ύψος (ΑΥ ⊥ ΒΓ)
2. Τμήμα της μεσοκαθέτου (ε) της βάσης ΒΓ
3. Διάμεσος της βάσης (ΒΥ = ΥΓ)
4. Διχοτόμος της γωνίας της απέναντι κορυφής (ΒΑΥ = ΥΑΓ)
💡 Η ευθεία (ε) του ύψους ΑΥ αποτελεί άξονα συμμετρίας του ισοσκελούς τριγώνου!
4

Απόλυτη Συμμετρία Ισόπλευρου

Επειδή το ισόπλευρο τρίγωνο είναι ισοσκελές ως προς οποιαδήποτε πλευρά του, η παραπάνω ιδιότητα ισχύει και για τις τρεις κορυφές του:

Και τα τρία ύψη του ισόπλευρου τριγώνου:Στο ισόπλευρο τρίγωνο, και τα τρία ύψη του είναι ταυτόχρονα τμήματα των μεσοκαθέτων των αντίστοιχων πλευρών, διάμεσοι και διχοτόμοι των γωνιών του!
Ισότητα Δευτερευόντων Στοιχείων: Τα τρία ύψη (υα = υβ = υγ), οι τρεις διάμεσοι και οι τρεις διχοτόμοι ενός ισόπλευρου τριγώνου έχουν όλα ίσο μήκος.
Σύμπτωση Κέντρων: Το ορθόκεντρο, το έγκεντρο, το βαρύκεντρο και το περίκεντρο ταυτίζονται σε ένα μοναδικό σημείο στο κέντρο του ισόπλευρου τριγώνου.
📐 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΩΝΙΩΝ & ΣΥΜΜΕΤΡΙΑΣ

Διαδραστικός Υπολογιστής Γωνιών Τριγώνου ΑΒΓ

ΕΤΟΙΜΑ ΠΡΟΤΥΠΑ:

ΡΥΘΜΙΣΗ ΓΩΝΙΩΝ Α ΚΑΙ Β:

Γωνία Α50°
20°75°130°
Γωνία Β65°
20°75°130°
Η γωνία Γ υπολογίζεται αυτόματα ώστε το άθροισμα να είναι 180°:
Γ = 180° - (50° + 65°) = 65°
ΥΑ (50°)Β (65°)Γ (65°)
ΑΘΡΟΙΣΜΑ ΓΩΝΙΩΝ:
50° + 65° + 65° = 180°
ΕΙΔΟΣ ΤΡΙΓΩΝΟΥ:
Ισοσκελές (βάση ΒΓ, ΑΒ = ΑΓ)
💡 Ισοσκελές με βάση ΒΓ (Β = Γ): Το ύψος ΑΥ προς τη βάση ΒΓ είναι ταυτόχρονα τμήμα της μεσοκαθέτου της ΒΓ, διάμεσος (ΒΥ = ΥΓ) και διχοτόμος της γωνίας κορυφής Α!

Λυμένα Προβλήματα Εφαρμογής

ΠΡΟΒΛΗΜΑ 1: ΑΘΡΟΙΣΜΑ ΓΩΝΙΩΝ & ΟΡΘΟΓΩΝΙΟ ΤΡΙΓΩΝΟ

Υπολογισμός άγνωστης γωνίας σε τρίγωνο και σε ορθογώνιο τρίγωνο

α) Σε ένα τρίγωνο ΑΒΓ δίνονται Α = 48° και Β = 75°. Να υπολογιστεί η γωνία Γ.
β) Σε ένα ορθογώνιο τρίγωνο ΔΕΖ (Δ = 90°), η μία οξεία γωνία Ε είναι 34°. Να υπολογιστεί η άλλη οξεία γωνία Ζ.

α) Εύρεση γωνίας Γ
Α + Β + Γ = 180°
Γ = 180° - (48° + 75°) = 180° - 123° = 57°
β) Εύρεση γωνίας Ζ
Οι οξείες γωνίες ορθογωνίου είναι συμπληρωματικές (90°)
Ζ = 90° - 34° = 56°
Απάντηση: α) Γ = 57° και β) Ζ = 56°.
ΠΡΟΒΛΗΜΑ 2: ΙΣΟΣΚΕΛΕΣ ΤΡΙΓΩΝΟ & ΥΨΟΣ-ΜΕΣΟΚΑΘΕΤΟΣ

Εφαρμογή ιδιοτήτων ισοσκελούς τριγώνου

Σε ισοσκελές τρίγωνο ΑΒΓ (ΑΒ = ΑΓ) η γωνία της βάσης Β είναι 64° και η βάση ΒΓ έχει μήκος 10 cm. Φέρνουμε το ύψος ΑΥ προς τη βάση ΒΓ. Να υπολογιστούν: α) η γωνία κορυφής Α, β) η γωνία ΒΑΥ και γ) το μήκος ΒΥ.

α) Γωνία κορυφής Α
Β = Γ = 64° και Α + Β + Γ = 180°
Α = 180° - (64° + 64°) = 180° - 128° = 52°
β) Γωνία ΒΑΥ
Το ύψος ΑΥ είναι και διχοτόμος της Α
ΒΑΥ = 52°2 = 26°
γ) Μήκος ΒΥ
Το ύψος ΑΥ είναι τμήμα της μεσοκαθέτου (και διάμεσος) της ΒΓ
ΒΥ = 102 = 5 cm
Συμπέρασμα: Α = 52°, ΒΑΥ = 26° και ΒΥ = 5 cm.
⚠️

ΠΡΟΣΟΧΗ: ΚΛΑΣΙΚΑ ΛΑΘΗ ΣΤΙΣ ΓΩΝΙΕΣ ΤΡΙΓΩΝΩΝ

  • •Γωνία κορυφής vs Γωνία βάσης στο ισοσκελές: Αν δίνεται η γωνία κορυφής (π.χ. 40°), τότε καθεμία γωνία βάσης είναι (180° - 40°) ÷ 2 = 70°. Αν όμως δίνεται η γωνία βάσης (π.χ. 40°), τότε η γωνία κορυφής είναι 180° - 2 · 40° = 100°!
  • •Μόνο το ύψος προς τη ΒΑΣΗ του ισοσκελούς: Σε ένα ισοσκελές τρίγωνο, η ταύτιση ύψους, τμήματος μεσοκαθέτου, διαμέσου και διχοτόμου ισχύει ΜΟΝΟ για το ύψος προς τη βάση (εκτός αν το τρίγωνο είναι ισόπλευρο, οπότε ισχύει και για τα 3 ύψη).
  • •Συμπληρωματικές γωνίες στο ορθογώνιο: Οι δύο οξείες γωνίες ενός ορθογωνίου τριγώνου έχουν άθροισμα 90° (συμπληρωματικές), και όχι 180°.
  • •Τμήμα της μεσοκαθέτου: Η μεσοκάθετος είναι ευθεία (άπειρη), ενώ το ύψος είναι ευθύγραμμο τμήμα. Γι' αυτό λέμε ότι το ύψος του ισοσκελούς είναι τμήμα της μεσοκαθέτου της βάσης.

Εμπεδώστε το Άθροισμα Γωνιών & τις Ιδιότητες στην Πράξη!

Εξασκηθείτε στον υπολογισμό γωνιών, σε ορθογώνια, ισοσκελή και ισόπλευρα τρίγωνα με 12 διαδραστικές ασκήσεις και πλήρη βήματα επίλυσης.

🎯 ΞΕΚΙΝΗΣΤΕ ΤΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ