Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 29 • ΘΕΩΡΙΑ & ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

Επίλυση Εξισώσεων της Μορφής α·x + β = γ

Μαθαίνουμε τη γενική μέθοδο επίλυσης εξισώσεων 1ου βαθμού, πώς απαλείφουμε παρενθέσεις και κλάσματα βήμα προς βήμα, και πώς χρησιμοποιούμε εξισώσεις για να λύσουμε ρεαλιστικά προβλήματα.

1Πώς Λύνουμε την Εξίσωση α·x + β = γ

ΒΗΜΑ 1

Χωρισμός Γνωστών από Αγνώστους

Μεταφέρουμε τους όρους που έχουν τον άγνωστο x στο 1ο μέλος (αριστερά) και τους σταθερούς αριθμούς στο 2ο μέλος (δεξιά), αλλάζοντας το πρόσημο κάθε όρου που αλλάζει μέλος:

α · x = γ - β
ΒΗΜΑ 2

Αναγωγή Ομοίων Όρων

Εκτελούμε τις πράξεις σε κάθε μέλος ξεχωριστά (προσθέτουμε ή αφαιρούμε τους συντελεστές του x στο 1ο μέλος και τους αριθμούς στο 2ο μέλος), ώστε η εξίσωση να πάρει την απλή μορφή:

Α · x = Β
ΒΗΜΑ 3

Διαίρεση σε Μορφή Κλάσματος

Αν ο συντελεστής Α ≠ 0, διαιρούμε και τα δύο μέλη με το Α. Γράφουμε τη λύση πάντα σε κανονική μορφή κλάσματος και απλοποιούμε:

x = ΒΑ
Τι κάνουμε αν υπάρχουν Κλάσματα και Παρενθέσεις;
  1. Βρίσκουμε το Ε.Κ.Π. όλων των παρονομαστών και πολλαπλασιάζουμε κάθε όρο της εξίσωσης με αυτό.
  2. Απλοποιούμε το Ε.Κ.Π. με κάθε παρονομαστή και βάζουμε σε παρένθεση τους σύνθετους αριθμητές.
  3. Εκτελούμε τους πολλαπλασιασμούς (επιμεριστική ιδιότητα) για να φύγουν οι παρενθέσεις.
Ειδικές Περιπτώσεις (Όταν ο συντελεστής του x μηδενίζεται)
  • 0 · x = 0 (Ταυτότητα / Αόριστη): Επαληθεύεται για κάθε αριθμό x (έχει άπειρες λύσεις).
  • 0 · x = Β (όπου Β ≠ 0, Αδύνατη): Δεν επαληθεύεται για κανέναν αριθμό x (δεν έχει λύση).

2🛠️ Εργαστήριο 1: Αναλυτικός Επιλυτής Εξισώσεων Βήμα-Βήμα

ΠΛΗΡΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΘΕ ΠΡΑΞΗΣ

Πληκτρολόγησε οποιαδήποτε εξίσωση 1ου βαθμού στο πλαίσιο (για την εισαγωγή κλασμάτων χρησιμοποίησε το σύμβολο /, π.χ. -2x/3 - (4-5x)/4 + 5/6 = 15). Ο επιλυτής θα σου δείξει αναλυτικά ένα-ένα όλα τα ενδιάμεσα βήματα!

ΕΤΟΙΜΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΠΡΟΣ ΔΟΚΙΜΗ:
ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΕΠΙΛΥΣΗΣ (7 / 7)
ΒΗΜΑ 1ΑΡΧΙΚΗ ΕΞΙΣΩΣΗ

Καταγράφουμε την αρχική εξίσωση με κανονική κλασματική μορφή:

-2x3- 4 - 5x4+ 56=15
ΒΗΜΑ 2ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΚΑΘΕ ΟΡΟΥ ΜΕ ΤΟ Ε.Κ.Π. (12)

Βρίσκουμε το Ε.Κ.Π. των παρονομαστών που είναι το 12 και πολλαπλασιάζουμε ΚΑΘΕ όρο και των δύο μελών με το 12:

-12 · 2x3- 12 · 4 - 5x4+ 12 · 56=12 · 15
ΒΗΜΑ 3ΑΠΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΟΝΟΜΑΣΤΩΝ

Διαιρούμε το 12 με τον παρονομαστή κάθε κλάσματος και πολλαπλασιάζουμε το πηλίκο με τον αντίστοιχο αριθμητή (βάζοντας παρένθεση όπου χρειάζεται):

-4 · (2x) - 3 · (4 - 5x) + 2 · 5 = 12 · 15
ΒΗΜΑ 4ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΩΝ & ΑΠΑΛΟΙΦΗ ΠΑΡΕΝΘΕΣΕΩΝ

Εκτελούμε τους πολλαπλασιασμούς και την επιμεριστική ιδιότητα (προσοχή στα πρόσημα όταν υπάρχει μείον μπροστά από παρένθεση):

-8x - 12 + 15x + 10 = 180
ΒΗΜΑ 5ΧΩΡΙΣΜΟΣ ΓΝΩΣΤΩΝ ΑΠΟ ΑΓΝΩΣΤΟΥΣ

Κρατάμε ή μεταφέρουμε τους όρους με τον άγνωστο x στο 1ο μέλος και τους σταθερούς αριθμούς στο 2ο μέλος (αλλάζοντας το πρόσημο όσων όρων αλλάζουν μέλος):

-8x + 15x = 180 + 12 - 10
ΒΗΜΑ 6ΑΝΑΓΩΓΗ ΟΜΟΙΩΝ ΟΡΩΝ

Εκτελούμε τις πράξεις μεταξύ των ομοίων όρων με x στο 1ο μέλος και μεταξύ των αριθμών στο 2ο μέλος:

7 · x = 182
ΒΗΜΑ 7ΔΙΑΙΡΕΣΗ ΜΕ ΤΟΝ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΤΟΥ ΑΓΝΩΣΤΟΥ

Διαιρούμε και τα δύο μέλη με τον συντελεστή του αγνώστου (7) γράφοντας το πηλίκο σε κανονική μορφή κλάσματος:

x =1827= 26

3Επίλυση Προβλημάτων με Εξισώσεις

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ 1: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ

Συνδρομή & Μαθήματα Κολύμβησης

Ένα κολυμβητήριο χρεώνει 15 € για την ετήσια εγγραφή και 4 € για κάθε προπόνηση. Αν ένας αθλητής πλήρωσε συνολικά 63 €, πόσες προπονήσεις έκανε;

Βήματα Επίλυσης:
Έστω x ο αριθμός των προπονήσεων.
Εξίσωση: 4 · x + 15 = 63
Χωρισμός: 4 · x = 63 - 15 ➔ 4 · x = 48
Λύση: x =484= 12 προπονήσεις.
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ 2: ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ

Περίμετρος Ορθογωνίου Κήπου

Το μήκος ενός ορθογωνίου κήπου είναι κατά 5 μέτρα μεγαλύτερο από το πλάτος του. Αν η περίμετρος του κήπου είναι 50 μέτρα, ποιες είναι οι διαστάσεις του;

Βήματα Επίλυσης:
Έστω x το πλάτος, άρα το μήκος είναι x + 5.
Εξίσωση: 2 · x + 2 · (x + 5) = 50
Απλοποίηση: 2x + 2x + 10 = 50 ➔ 4x = 40
Λύση: x =404= 10 m (πλάτος) και 15 m (μήκος).

🛠️ Εργαστήριο 2: Διαδραστικός Προσομοιωτής α·x + β = γ με Κλασματική Λύση

4
-5
15
Εξίσωση: 4x - 5 = 15
1. Μεταφορά σταθερού όρου: 4x = 15 + 5 ➔4x = 20
2. Λύση: x =204= 5