Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 23 • ΘΕΩΡΙΑ & ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

Πολλαπλές Αναπαραστάσεις Κανονικοτήτων

Μια μαθηματική ακολουθία μπορεί να πάρει πολλές μορφές! Ανακαλύπτουμε πώς να μεταφράζουμε ένα γεωμετρικό σχήμα σε Πίνακα Τιμών, έπειτα σε Γράφημα (Σύστημα Αξόνων) και τελικά σε Αλγεβρικό Τύπο.

1Τα Τέσσερα «Πρόσωπα» μιας Ακολουθίας

Κάθε κανονικότητα (μοτίβο) κρύβει έναν μαθηματικό κανόνα. Για να την κατανοήσουμε και να την επικοινωνήσουμε, χρησιμοποιούμε 4 διαφορετικές «γλώσσες» (αναπαραστάσεις). Ας δούμε το παράδειγμα όπου κάθε μέρα που περνάει αποταμιεύουμε 5 €.

1. ΛΕΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Με τα Λόγια Μας

Περιγράφουμε τον κανόνα σε φυσική γλώσσα:

«Το συνολικό ποσό που έχουμε αποταμιεύσει ισούται με 5 ευρώ πολλαπλασιασμένα με τον αριθμό των ημερών.»
2. ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΙΜΩΝ

Οργάνωση Δεδομένων

Φτιάχνουμε έναν πίνακα με 2 γραμμές ή 2 στήλες.

Ημέρα (ν)
Ποσό (€)
1
5
2
10
3. ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΞΟΝΩΝ

Οπτικοποίηση Δεδομένων

Παίρνουμε τις τιμές από τον πίνακα ως ζεύγη συντεταγμένων (x, y), π.χ. (1, 5) και (2, 10), και τα τοποθετούμε ως κουκκίδες στο επίπεδο. Έτσι βλέπουμε την πορεία της κανονικότητας.

(1, 5), (2, 10), (3, 15)...
4. ΑΛΓΕΒΡΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ

Ο ν-οστός Όρος

Είναι η μαθηματική σχέση (ο τύπος) που ενώνει τη θέση (ν) με την τιμή.

5 · ν

2Από την Εικόνα στον Πίνακα Τιμών

Όταν βλέπουμε σχήματα να επαναλαμβάνονται, μπορούμε να μετρήσουμε τα στοιχεία τους (π.χ. πλευρές, σπίρτα, τελείες) για κάθε βήμα ν. Αυτές τις μετρήσεις τις καταχωρούμε σε έναν Πίνακα Τιμών.

🛠️ Εργαστήριο 1: Κατασκευή Ανεξάρτητων Τριγώνων

ν = 3
ΔΥΝΑΜΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΙΜΩΝ
Βήμα (ν)
Αριθμός Γραμμών
1
3
2
6
3
9
Γενικός Όρος: 3 · ν
ΟΠΤΙΚΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ (9 ΓΡΑΜΜΕΣ)
333

Για κάθε τρίγωνο χρειαζόμαστε 3 γραμμές. Εφόσον είναι ξεχωριστά, ο τύπος είναι απλός πολλαπλασιασμός: 3 · ν.

3Ο Γενικός Όρος α · ν & Το Σύστημα Αξόνων

Πολλές κανονικότητες στην καθημερινή ζωή εκφράζονται με τον απλό τύπο α · ν (με α ρητό αριθμό). Για παράδειγμα:

  • Αγοράζεις ψωμί προς 1,20 € το καθένα. Κόστος: 1,2 · ν.
  • Ένα χρέος αυξάνεται κατά 5 € τη μέρα. Υπόλοιπο: -5 · ν.

Αναπαράσταση σε Γράφημα

1. Οριζόντιος Άξονας (x): βάζουμε τη θέση (ν = 1, 2, 3...).
2. Κατακόρυφος Άξονας (y): βάζουμε την τιμή (το αποτέλεσμα του α · ν).

Ζεύγη: (1, 1 · α), (2, 2 · α), (3, 3 · α) ...

🛠️ Εργαστήριο 2: Δυναμικό Σύστημα Αξόνων για τον τύπο α · ν

α = 4

Δοκίμασε θετικές και αρνητικές τιμές (-5 έως +5).

ΠΙΝΑΚΑΣ ΖΕΥΓΩΝ (Ν, Y)
ν
Τιμή (y)
Ζεύγος
1
4
(1, 4)
2
8
(2, 8)
3
12
(3, 12)
4
16
(4, 16)
5
20
(5, 20)
ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΞΟΝΩΝΤΥΠΟΣ: y = 4 · ν
-30-20-10102030123456νy048121620
Όταν η κανονικότητα έχει τη μορφή α · ν, τα σημεία στο σύστημα αξόνων βρίσκονται πάντοτε πάνω σε μια ευθεία γραμμή που ξεκινάει από την αρχή (0, 0).