Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 15 • ΘΕΩΡΙΑ & ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ
Αφαίρεση Ρητών Αριθμών
Κατανοούμε πώς η αφαίρεση ρητών αριθμών ανάγεται στην πρόσθεση του αντιθέτου, μαθαίνουμε τους κανόνες απλοποίησης των προσήμων και εκτελούμε πράξεις με κλάσματα και δεκαδικούς.
1Ορισμός της Αφαίρεσης: Πρόσθεση με τον Αντίθετο
Στους ρητούς αριθμούς, η αφαίρεση α - β ορίζεται πάντοτε ως η πρόσθεση του μειωτέου α με τον αντίθετο του αφαιρετέου β:
α - β = α + (-β)
Αυτό σημαίνει ότι μετατρέπουμε το σύμβολο της αφαίρεσης σε πρόσθεση και ταυτόχρονα αλλάζουμε το πρόσημο του δεύτερου αριθμού.
ΚΑΝΟΝΕΣ ΠΡΟΣΗΜΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΦΑΙΡΕΣΗ
- (+x) = -x5 - (+3) = 5 - 3 = 2
- (-x) = +x5 - (-3) = 5 + 3 = 8
+ (-x) = -x4 + (-7) = 4 - 7 = -3
2Αφαίρεση Κλασμάτων (Ομώνυμα & Ετερώνυμα)
1. ΟΜΩΝΥΜΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ
Διατηρούμε τον κοινό παρονομαστή και αφαιρούμε τους αριθμητές:
αγ-βγ=α - βγ
2. ΕΤΕΡΩΝΥΜΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ
Βρίσκουμε το ΕΚΠ των παρονομαστών, πολλαπλασιάζουμε τους όρους κάθε κλάσματος για να γίνουν ομώνυμα και κατόπιν εκτελούμε την αφαίρεση.
34-16=912-212=712
🛠️ Εργαστήριο 1: Διαδραστική Αφαίρεση Κλασμάτων Βήμα-Βήμα
1Ο ΚΛΑΣΜΑ (ΜΕΙΩΤΕΟΣ)
+3
4
2Ο ΚΛΑΣΜΑ (ΑΦΑΙΡΕΤΕΟΣ)
-5
6
ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΦΑΙΡΕΣΗΣΕΤΕΡΩΝΥΜΑ • ΕΚΠ = 12
Αρχική Αφαίρεση:
(34)-(-56)
Βήμα 1: Μετατροπή σε πρόσθεση με τον αντίθετο του αφαιρετέου:
=(34)+(56)
Βήμα 2: Μετατροπή σε ομώνυμα (κοινός παρονομαστής 12):
=(912)+(1012)
Βήμα 3: Υπολογισμός ενιαίου αριθμητή:
=(+9) + (+10)12=1912
ΤΕΛΙΚΟ ΑΝΑΓΩΓΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ:
1912
3Αφαίρεση Δεκαδικών Αριθμών
Όπως και στα κλάσματα, στην αφαίρεση δεκαδικών αριθμών προσθέτουμε στον μειωτέο τον αντίθετο του αφαιρετέου:
1. Αλλαγή σε πρόσθεση: (+3,5) - (+1,2) = (+3,5) + (-1,2) = +2,3
2. Αφαίρεση αρνητικού: (+4,2) - (-1,8) = (+4,2) + (+1,8) = +6,0
3. Στοίχιση υποδιαστολών: Τοποθετούμε τις υποδιαστολές στην ίδια κατακόρυφη ευθεία.
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ
(-4,5) - (+2,1) = (-4,5) + (-2,1) = -6,6
(-2,8) - (-5,4) = (-2,8) + (+5,4) = +2,6
(+1,3) - (+7,9) = (+1,3) + (-7,9) = -6,6
🛠️ Εργαστήριο 2: Διαδραστικός Υπολογιστής Αφαίρεσης Δεκαδικών
+2,4
ΑΚΕΡΑΙΟ (±1)
ΔΕΚΑΔΙΚΟ (±0,1)
-3,7
ΑΚΕΡΑΙΟ (±1)
ΔΕΚΑΔΙΚΟ (±0,1)
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΑΦΑΙΡΕΣΗΣ ΔΕΚΑΔΙΚΩΝΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΣΕ ΠΡΟΣΘΕΣΗ
(+2,4)-(-3,7)
=(+2,4)+(+3,7)=+6,1
Αντικαταστήσαμε την αφαίρεση του (-3,7) με πρόσθεση του αντιθέτου του (+3,7) και εφαρμόσαμε τους κανόνες προσήμων της πρόσθεσης.