Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ • ΚΕΦΑΛΑΙΟ 14 • ΘΕΩΡΙΑ & ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

Πρόσθεση Ρητών Αριθμών & Ιδιότητες

Μαθαίνουμε πώς προσθέτουμε ρητούς αριθμούς σε κλασματική και δεκαδική μορφή (ομόσημους και ετερόσημους), καθώς και τις βασικές ιδιότητες της πρόσθεσης που απλοποιούν τους υπολογισμούς μας.

1Οι Κανόνες Προσήμων (Ομόσημοι & Ετερόσημοι Ρητοί)

ΙΔΙΟ ΠΡΟΣΗΜΟ➕➕ / ➖➖

Πρόσθεση Ομόσημων Ρητών

Όταν προσθέτουμε δύο αριθμούς με το ίδιο πρόσημο:

  • Προσθέτουμε τις απόλυτες τιμές τους.
  • Βάζουμε στο αποτέλεσμα το κοινό τους πρόσημο.
(+0,4) + (+0,3)= +0,7
(-15) + (-25)= -35
ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟ ΠΡΟΣΗΜΟ➕➖

Πρόσθεση Ετερόσημων Ρητών

Όταν προσθέτουμε δύο αριθμούς με διαφορετικό πρόσημο:

  • Αφαιρούμε τη μικρότερη απόλυτη τιμή από τη μεγαλύτερη.
  • Βάζουμε το πρόσημο του αριθμού με τη μεγαλύτερη απόλυτη τιμή.
(+1,5) + (-2,8)= -1,3
(+57) + (-27)= +37

2Ιδιότητες της Πρόσθεσης των Ρητών Αριθμών

ΙΔΙΟΤΗΤΑ 1

Αντιμεταθετική

Μπορούμε να αλλάξουμε τη σειρά των προσθετέων χωρίς να αλλάξει το άθροισμα:

α + β = β + α
(-2) + 5 = 5 + (-2) = 3
ΙΔΙΟΤΗΤΑ 2

Προσεταιριστική

Μπορούμε να ομαδοποιούμε τους προσθετέους με παρενθέσεις με όποιον τρόπο θέλουμε:

(α + β) + γ = α + (β + γ)
[(-1)+2]+4 = (-1)+[2+4] = 5
ΙΔΙΟΤΗΤΑ 3

Ουδέτερο Στοιχείο (0)

Αν σε έναν ρητό προσθέσουμε το μηδέν, η τιμή του ρητού δεν αλλάζει:

α + 0 = 0 + α = α
34 + 0 = 34
ΙΔΙΟΤΗΤΑ 4

Αντίθετοι Ρητοί

Το άθροισμα δύο αντίθετων ρητών αριθμών ισούται πάντοτε με το μηδέν:

α + (-α) = 0
(58) + (-58) = 0

3Πρόσθεση Κλασμάτων (Ομώνυμα & Ετερώνυμα)

ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ 1: ΟΜΩΝΥΜΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ

Όταν τα κλάσματα έχουν τον ίδιο παρονομαστή, διατηρούμε τον κοινό παρονομαστή και προσθέτουμε τους αριθμητές (προσέχοντας τα πρόσημά τους):

αγ+βγ=α + βγ
ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ 2: ΕΤΕΡΩΝΥΜΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ

Όταν έχουν διαφορετικούς παρονομαστές, ακολουθούμε τα εξής βήματα:

  1. Βρίσκουμε το ΕΚΠ των παρονομαστών.
  2. Με πολλαπλασιασμό των όρων κάνουμε τα κλάσματα ομώνυμα.
  3. Προσθέτουμε τους νέους αριθμητές και, αν χρειάζεται, απλοποιούμε με διαίρεση σε ανάγωγο κλάσμα.

🛠️ Εργαστήριο 1: Διαδραστική Πρόσθεση Κλασμάτων με Αναλυτικά Βήματα

1Ο ΚΛΑΣΜΑ
-3
4
2Ο ΚΛΑΣΜΑ
+5
6
ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΣΘΕΣΗΣΕΤΕΡΩΝΥΜΑ • ΕΚΠ = 12
Αρχική Πράξη:
(-34)+(56)
Βήμα 1: Μετατροπή σε ομώνυμα με πολλαπλασιασμό των όρων (ΕΚΠ = 12):
=(-912)+(1012)
Βήμα 2: Πρόσθεση αριθμητών (ετερόσημοι):
=(-9) + (+10)12=112
ΤΕΛΙΚΟ ΑΝΑΓΩΓΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ:
112

4Πρόσθεση Δεκαδικών Αριθμών

Για να προσθέσουμε ρητούς αριθμούς σε δεκαδική μορφή:

1. Κανόνας προσήμων: Ελέγχουμε αν είναι ομόσημοι (προσθέτουμε τις απόλυτες τιμές και κρατάμε το κοινό πρόσημο) ή ετερόσημοι (αφαιρούμε τις απόλυτες τιμές και βάζουμε το πρόσημο του μεγαλύτερου κατά απόλυτη τιμή).
2. Στοίχιση υποδιαστολών: Στον κατακόρυφο υπολογισμό, οι υποδιαστολές τοποθετούνται ακριβώς η μία κάτω από την άλλη.
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ
(-3,4) + (-1,8) = -(3,4 + 1,8) = -5,2 (ομόσημοι)
(+4,5) + (-2,1) = +(4,5 - 2,1) = +2,4 (ετερόσημοι)
(-6,3) + (+2,8) = -(6,3 - 2,8) = -3,5 (ετερόσημοι)

🛠️ Εργαστήριο 2: Διαδραστικός Υπολογιστής Πρόσθεσης Δεκαδικών

-2,4
ΑΚΕΡΑΙΟ (±1)
ΔΕΚΑΔΙΚΟ (±0,1)
+5,7
ΑΚΕΡΑΙΟ (±1)
ΔΕΚΑΔΙΚΟ (±0,1)
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΠΡΟΣΘΕΣΗΣ ΔΕΚΑΔΙΚΩΝΕΤΕΡΟΣΗΜΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ
(-2,4)+(+5,7)=+3,30
Οι αριθμοί είναι ετερόσημοι: Αφαιρέσαμε τη μικρότερη απόλυτη τιμή από τη μεγαλύτερη και επικράτησε το πρόσημο του αριθμού με τη μεγαλύτερη απόλυτη τιμή.