Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ • ΘΕΩΡΙΑ & ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

Συστήματα Αρίθμησης

Ανακαλύπτουμε τη θεσιακή αξία των αριθμών, το Δεκαδικό σύστημα της καθημερινότητάς μας, το Δυαδικό σύστημα των υπολογιστών και το Οκταδικό σύστημα.

1Θεσιακά Συστήματα & Το Δεκαδικό Σύστημα (Βάση 10)

Στα θεσιακά συστήματα αρίθμησης, η αξία ενός ψηφίου εξαρτάται άμεσα από τη θέση στην οποία βρίσκεται μέσα στον αριθμό.

ΤΟ ΔΕΚΑΔΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ
  • Βάση: Το 10.
  • Ψηφία: 10 ψηφία: { 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 }.
  • • Κάθε θέση προς τα αριστερά έχει 10 φορές μεγαλύτερη αξία (μονάδες, δεκάδες, εκατοντάδες, χιλιάδες).
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΑΝΑΠΤΥΓΜΑΤΟΣ ΣΕ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΤΟΥ 10

Ο αριθμός 3.524 αναλύεται ως άθροισμα γινομένων με δυνάμεις της βάσης 10:

3.524 = 3 · 103 + 5 · 102 + 2 · 101 + 4 · 100
3.524 = 3 · 1.000 + 5 · 100 + 2 · 10 + 4 · 1

2Δυαδικό (Βάση 2) & Οκταδικό (Βάση 8) Σύστημα

ΒΑΣΗ 2 • Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ

Το Δυαδικό Σύστημα (Binary)

Χρησιμοποιεί μόνο δύο ψηφία: το 0 και το 1 (bits). Κάθε θέση αντιστοιχεί σε διαδοχική δύναμη του 2 (1, 2, 4, 8, 16, 32, 64, 128...).

1101(2) = 1 · 23 + 1 · 22 + 0 · 21 + 1 · 20
1101(2) = 8 + 4 + 0 + 1 = 13(10)
ΒΑΣΗ 8 • ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ ΔΥΑΔΙΚΩΝ

Το Οκταδικό Σύστημα (Octal)

Χρησιμοποιεί οκτώ ψηφία: { 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 }. Κάθε θέση αντιστοιχεί σε διαδοχική δύναμη του 8 (8⁰ = 1, 8¹ = 8, 8² = 64, 8³ = 512...).

35(8) = 3 · 81 + 5 · 80
35(8) = 3 · 8 + 5 · 1 = 24 + 5 = 29(10)

Πίνακας Αντιστοιχίας Πρώτων Αριθμών

Δεκαδικό (Βάση 10)0123456789101112
Δυαδικό (Βάση 2)01101110010111011110001001101010111100
Οκταδικό (Βάση 8)012345671011121314

3Διαδραστικός Μετατροπέας & Πολυωνυμική Ανάλυση

Γρηγορα παραδειγματα
Δεκαδικο (Βαση 10)
42
Δυαδικο (Βαση 2)
101010
Οκταδικο (Βαση 8)
52
ΠΟΛΥΩΝΥΜΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΒΑΣΕΙΣ
Βάση 10:4 · 101 + 2 · 100
Βάση 2:1 · 25 + 0 · 24 + 1 · 23 + 0 · 22 + 1 · 21 + 0 · 20
Βάση 8:5 · 81 + 2 · 80

4Διαδραστικό Εργαστήριο: 8-bit Byte Register (Κατασκευή Δυαδικού)

Πάτησε πάνω σε κάθε bit για να το ενεργοποιήσεις (1) ή να το απενεργοποιήσεις (0) και παρακολούθησε ζωντανά πώς προστίθεται η θεσιακή του αξία:

ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΕΝΟΣ ΔΥΑΔΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
00101010(2)
ΔΕΚΑΔΙΚΗ ΑΞΙΑ (SUM)
42(10)